Plank zamanı

testwiki saytından
Naviqasiyaya keç Axtarışa keç

Plank zamanı — Fizikada Plank zamanı (tP) natural vahıdlər sistemində Plank vahidi kimi tanınan zaman vahididir. İşığın bir vakumda bir Plank uzunluğu məsafəni qət ediyi zamandır, təqribən 5,39⋅10−44s [1] Bu vahid onu ilk dəfə istifadə edən alim- Maks Plankın şərəfinə Plank zamanı adlandırılmışdır.

Plank zamanı aşağıdakı düsturla hesablanır:[2]

tP≡ℏGc5

Burada:

ℏ=h⁡/2⁡π Plank sabiti (bəzən bu ifadədə ħ əvəzinə h da istifadə edilir)[1]

G- Qravitasiya sabiti

c-işığın vakumdakı sürəti

S- zamanın BS-dəki vahidi saniyədir.

tP≈5,39116(13)⋅10−44s

Mötərizə içərisindəki iki rəqəm təxmini qiymətin standart xətasını ifadə edir.

Fiziki mənası

Plank zamanı qravitasiya sabiti G-in, xüsusi relyativistik sabit-işıq sürətini c-in və kvant sabiti-Plank sabiti ħ-ın unikal kombinasıyasından ortaya çıxan sabit bir zaman vahididir. Çünkı Plank zamanı ölçü analizindən irəli gəlir.

1 Plank zamanı işıq sürəti ilə hərəkət edən bir fotonun bir Plank uzunluğundakı məsafəni qət etmə müddətidir. Nəzəri olaraq bu ölçülməsi mümkün olmayan ən kiçik zamandır.[3]

İstinadlar

Şablon:İstinad siyahısı

  1. ↑ 1,0 1,1 a b "Big Bang models back to Planck time". Georgia State University. 19 June 2005. 25 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından Şablon:Vebarxiv arşivlendi.
  2. ↑ CODATA Value: Planck Time Şablon:Vebarxiv – The NIST Reference on Constants, Units, and Uncertainty.
  3. ↑ "Planck Time" Şablon:Vebarxiv. COSMOS - The SAO Encyclopedia of Astronomy. Swinburne University.