Nəmləşdirici kameralar

Nəmləşdirici kamera — havanın nəmliyini dəyişdirmək üçün istilik-nəmlik emalı qurğusu. Nəmləşdirici kameralarda hava axını bilavasitə püskürülən su ilə qarşılaşır, istilik-kütlə mübadiləsi nəticəsində hava soyudulur-nəmləşdirilir, ya da soyudulur-qurudulur, su isə kameranın dibliyinə axır və oradan soyuducu maşının buxarlandırıcısına vurulur.

Fayl:Nəmləşdirici kamera.jpg

Nəmləşdirici kamera

Nəmləndirici kamera aşağıdakı konstruktiv elementlərdən ibarətdir:

1 - hava paylayıcı ;

2 - forsunkalı dikborular ;

3 - damcı tutan ;

4 - işlənmiş suyun yığılması üçün diblik (ləyən) ;

5 - püskürdülən suyun temperaturunu tənzimləyən üçgedişli qarışdırıcı-tənzimləyici klapan ;

6 - forsunkalara su vuran nasos ;

7 - artıq suyu axıdan qurğu ;

8 - su səviyyəsini tənzimləyən üzgəcli (kürə şəkilli) klapan ;

9 - su təmizləyici filtr.

Kamerada forsunkalar iki cərgə dayaqlarda yerləşdirilir. Birinci cərgədə forsunkalar hava hərəkəti istiqamətində sıx, ikinci cərgədə isə hava hərəkətinə əks istiqamətində seyrək yerləşdirilir. Forsunkalarda suyun təzyiqi P>20 kPa olarsa, daha məhsuldar iş rejimi əldə edilir. Adətən nəmləşdirici kameralar iki formada hazırlanır və bir-birindən yalnız forsunkaların sayına görə fərqlənir. Kamerada həm izoentalpik, həm də politropik prosesləri aparmaq mümkündür. Kameranın en kəsiyinin istənilən nöqtəsində havanın hərəkət sürəti 3 m/san; aerodinamik müqavimət isə 160 kPa–dan çox olmamalıdır. Nəmləşdirici kameranın soyuqluğa görə məhsuldarlığını təyin etmək üçün kameranın istilik balansı tənliyi tərtib edilir:

$G_h(I_b-I_s)=C_{su}\cdot W_{su}({\tau }_{s.s}-{\tau }_{s.b})$ $$ (1)

burada $G_h$ - kameradan keçən hava miqdarı, kq/saat; $W$- forsunkalarla püskürülən su sərfi, kq/saat; $C_{su}$ - suyun xüsusi istilik tutumu, kC/(kq ⁰C); $I_b,I_s$ - emal edilən havanın başlanğıc və son entalpiyası, kC/kq; ${\tau }_{s.b},{\tau }_{s.s}$ - suyun başlanğıc və son temperaturudur, ⁰C ; Sonra kameranın səpələnmə əmsalı hesablanır

$B=\frac{W_{su}}{G_h}.$ $$ (2)

Kamerada gedən istilik-kütlə mübadiləsinin universal effektivlik əmsalı təyin edilir:

$E^1=1-\frac{t_{r2}-t_{j2}}{t_{r1}-t_{j1}}$ $$ (3)

burada $t_{r1},t_{r2}$ - quru termometrin göstəricilərinə əsasən başlanğıc və son temperaturudur, ⁰C ; burada $t_{j1},t_{j2}$ - yaş termometrin göstəricilərinə əsasən başlanğıc və son temperaturudur, ⁰C ; $E_1$ - əmsalı ona görə universal adlandırılır ki, bu əmsaldan kameralarda hava emalını təmin edən bütün proseslərin hesablanmasında istifadə etmək olur. İzoentalpik proseslər üçün effektivlik əmsalını aşağıdakı kimi hesablamaq olar:

$E_a=\frac{t_{r2}-t_{j2}}{t_{r1}-t_{j1}}$ $$ (4)

Nəmləşdirici kameradan çıxan havanın entalpiyası aşağıdakı düsturla hesablanır, (kC/kq):

$I_s=I_b-a(I_b-I_{gh})[1-0,000716(I_b-I_{gh})+0,00357(54,1-I_{gh})]$ $$ (5)

burada $I_{gh}$ - başlanğıc temperaturda su səthində doymuş buxarın entalpiyası, kC/kq; $a$ – gətirilmiş effektivlik əmsalıdır. Nəmləşdirici kameradan çıxan havanın temperaturası aşağıdakı düsturla hesablanır:

$t_{r2}=t_{r1}-E_a(t_{r1}-{\tau }_{sb})+0,33(\frac{E_a}{a}-1)(I_b-I_s)$ $$ (6)

burada ${\tau }_{sb}$ - suyun başlanğıc temperaturudur, ⁰C. Professor Taliyev V.N. və dos. Altınova A.L. yuxarıda göstərilən metodikadan istifadə edərək kameraların aşağıdakı ardıcıllıqla hesablama üsulunu təklif etmişlər:

1. $t_1,t_2,I_b,I_s,G_h$ parametrlərinin məlum qiymətlərinə görə suyun başlanğıc temperaturu qəbul edilir.

2. ${\tau }_{sb}$ –nin məlum qiymətinə görə "$I-d$" diaqramından $I_{gh}$ təyin edilir (bunun üçün ${\tau }_{sb}=const$ izotermasını $\varphi =100$% əyrisini kəsənə qədər uzatmaq lazımdır).

3. Gətirilmiş effektivlik əmsalı hesablanır:

$a=\frac{I_b-I_s}{(I_b-I_{gh})[1-0,000716(I_b-I_{gh})+0,00357(54,1-I_{gh})]}$ $$ (7)

4. İzoentalpik effektivlik əmsalı $E_a$ (4) düsturunun köməkliyi ilə hesablanır.

5. $E_a$ əmsalının tapılmış qiymətinə görə mövcud kataloqdan səpələnmə əmsalı $B$ qəbul edilir.

6. (6) düsturundan istifadə edərək suyun qəbul edilmiş başlanğıc temperaturunun düzgünlüyü yoxlanılır:

${\tau }_{sb}=t_{r1}-\frac{1}{E_a}[t_{r1}-t_{r2}+0,33(\frac{E_a}{a}-1)(I_b-I_s)],$ °C $$ (8)

Əgər ${\tau }_{sb}$ – nin hesablanmış və qəbul edilmiş qiymətləri uyğun gələrsə, hesablama qurtarır, əks təqdirdə - hesablama ${\tau }_{sb}$ – nin yeni qiymətləri ilə təkrar olunur.

(2) düsturunun köməkliyi ilə su sərfi təyin edilir:

$W_{su}=B\cdot G$ , kq/saat $$ (9)

Kameranın bir forsunkasının məhsuldarlığı təyin edilir:

$g=\frac{W_{su}}{\eta }$ , kq/saat $$ (10)

burada $\eta$ - kamerada yerləşən forsunkaların sayıdır.

Fursunka qarşısında suyun təzyiqi, $P_f$ (kPa) kataloqdan qəbul edilir.

Kameranın istilik balansı tənliyindən istifadə edərək suyun son temperaturu hesablanır:

${\tau }_{ss}={\tau }_{sb}+\frac{I_b-I_s}{C_s\cdot B}$ , °C $$ (11)

Havanın soyudulmasına sərf edilən soyuq suyun miqdarı hesablanır:

$W_{ss}=W\frac{{\tau }_{ss}-{\tau }_{sb}}{{\tau }_{ss}-{\tau }_{sm}},$ kq/saat $$ (12)

burada ${\tau }_{s.m}$ – soyuducu maşından gələn suyun temperaturudur.

Havanın adiabatik soyudulması və nəmləşdirilməsi prosesi üçün əvvəlcə effektivlik əmsalı hesablanır. Bundan sonra püskürülən suyun miqdarı $W_{su}$ , bir forsunkanın məhsuldarlığı və forsunka qarşısında suyun təzyiqi təyin edilir.

Mənbə

• Hacıyev Y.Z., Məmmədov N.Y., Aslanzadə N.R. Ventilyasiya və kondisioner sistemləri. II hissə. Dərslik. Bakı, 2010.