Kalium hidrosulfat

Kalium hidrosulfat (KHSO₄) — qələvi metalı kaliumun və sulfat turşusunun turş duzudır.

Fiziki xassələri

Kalium hidrosulfat –rombik sinqoniyanın kristallarıdı. Suda yaxşı, aseton və etanolda həll olunmur.

Alınması

1. Sulfat turşusunun kalium hidroksidə təsiri nəticəsində:

$𝖪𝖮𝖧\mathsf{+}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖲{𝖮}_{\mathrm{𝟦}}\stackrel{}{\to }𝖪𝖧𝖲{𝖮}_{\mathrm{𝟦}}\mathsf{+}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖮$

2. Kalium sulfatın sulfat turşusununa təsiri nəticəsində:

${𝖪}_{\mathrm{𝟤}}𝖲{𝖮}_{\mathrm{𝟦}}\mathsf{+}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖲{𝖮}_{\mathrm{𝟦}}\stackrel{}{\to }\mathrm{𝟤}𝖪𝖧𝖲{𝖮}_{\mathrm{𝟦}}$

3. Qatı sulfat turşusu ilə susuz kalium xloridin qaynadılması nəticəsində:

$𝖪𝖢𝗅\mathsf{+}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖲{𝖮}_{\mathrm{𝟦}}\stackrel{}{\to }𝖪𝖧𝖲{𝖮}_{\mathrm{𝟦}}\mathsf{+}𝖧𝖢𝗅\mathsf{\uparrow }$

Kimyəvi xassələri

1. Kalium hidrosulfatın sulu məhlulları, anionun dissosiyasiyası səbəbindən turşu reaksiyasına malikdir:

$𝖧𝖲{𝖮}_{\mathrm{𝟦}}^{\mathsf{-}}\mathsf{\rightleftarrows }𝖲{𝖮}_{\mathrm{𝟦}}^{\mathrm{𝟤}\mathsf{-}}\mathsf{+}{𝖧}^{\mathsf{+}}$

2. Kalium hidrosulfat qızdırıldıqda parçalanır:

$\mathrm{𝟤}𝖪𝖧𝖲{𝖮}_{\mathrm{𝟦}}\stackrel{240^{o}C}{\to }{𝖪}_{\mathrm{𝟤}}𝖲{𝖮}_{\mathrm{𝟦}}\mathsf{+}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖲{𝖮}_{\mathrm{𝟦}}$

$\mathrm{𝟤}𝖪𝖧𝖲{𝖮}_{\mathrm{𝟦}}\stackrel{320^{o}C}{\to }{𝖪}_{\mathrm{𝟤}}{𝖲}_{\mathrm{𝟤}}{𝖮}_{\mathrm{𝟩}}\mathsf{+}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖮$

3. Qələvilərlə reaksiya zamanı orta duzlar alınır:

$𝖪𝖧𝖲{𝖮}_{\mathrm{𝟦}}\mathsf{+}𝖪𝖮𝖧\stackrel{}{\to }{𝖪}_{\mathrm{𝟤}}𝖲{𝖮}_{\mathrm{𝟦}}\mathsf{+}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖮$

4. Əridildikdə bəzi duzlarla reaksiya daxil olur:

$𝖪𝖧𝖲{𝖮}_{\mathrm{𝟦}}\mathsf{+}𝖪𝖢𝗅\stackrel{500^{o}C}{\to }{𝖪}_{\mathrm{𝟤}}𝖲{𝖮}_{\mathrm{𝟦}}\mathsf{+}𝖧𝖢𝗅$

$\mathrm{𝟤}𝖪𝖧𝖲{𝖮}_{\mathrm{𝟦}}\mathsf{+}𝖳𝗂{𝖮}_{\mathrm{𝟤}}\stackrel{300^{o}C}{\to }𝖳𝗂𝖮𝖲{𝖮}_{\mathrm{𝟦}}\mathsf{+}{𝖪}_{\mathrm{𝟤}}𝖲{𝖮}_{\mathrm{𝟦}}\mathsf{+}{𝖧}_{\mathrm{𝟤}}𝖮$

Tətbiqi

Kalium hidrosulfat boya istehsalında sulfolaşdırıcı maddə kimi istifadə olunur. Analitik kimyada, müəyyən birləşmələrin asanlıqla həll olunan formalara çevrilməsi üçün tətbiq olunur. Qida sənayesində bioloji qatqı (Е515) kimi istifadə olunur.

Mənbə

• Справочник химика / Редкол.: Никольский Б. П. и др.. — 3-е изд., испр. — Л.: Химия, 1971. — Т. 2. — 1168 с.
• Лидин Р. А. и др. Химические свойства неорганических веществ: Учеб. пособие для вузов. — 3-е изд., испр. — М.: Химия, 2000. — 480 с