Elliptik inteqral

testwiki saytından
Naviqasiyaya keç Axtarışa keç

∫R(x,P(x))dx (1)

inteqralına baxaq.Burada P(x) dərəcəsi n⩾3 olan çoxhədlidir.n=3 və n=4 olduqda (1) şəklindəki inteqrallara elliptik inteqrallar,n⩾5 olduqda isə hiperelliptik inteqrallar deyiıir.Abel və Liuvill isbat etmişlər ki,elliptik inteqrallar, ümumiyyətlə, sonlu şəkildə hesablanmir.Göstərmək olar ki, (1) şəklindəki inteqrallar n=3 və n=4 olduqda hesablanan inteqrallar dəqiqliyi ilə aşağıdakı inteqrallardan birinə gətirilir ( burada 0<k<1 parametrdir ) :

∫dx(1−x2)(1−k2x2) (2)

∫x2dx(1−x2)(1−k2x2) (3)

∫dx(1+nx2)(1−x2)(1−k2x2) (4)

(2), (3) və (4) inteqrallarını əvəzləmələr vasitəsilə uyğun olaraq aşağıdakı inteqrallara gətirmək olar:

∫dφ(1−k2sin2φ) (5)

∫1−k2sin2φdφ (6)

∫dφ(1−nsin2φ)1−k2sin2φ (7)

(5), (6) və (7) inteqrallarına uyğun olaraq 1-ci, 2-ci və 3-cü elliptik inteqrallar deyilir.(5) və (6) inteqrallarının φ=0 qiymətində sıfra çevrilən ibtidai funksiyalarını uyğun olaraq F(k,φ) və E(k,φ) ilə işarə edirlər.