Şturm–Liuvill məsələsi

testwiki saytından
imported>İşçiBot (7 gündür redaktə edilməyən məqalədən iş gedir şablonunun çıxarılması) tərəfindən edilmiş 20:50, 28 yanvar 2025 tarixli redaktə
(fərq) ← Əvvəlki versiya | Son versiya (fərq) | Sonrakı versiya → (fərq)
Naviqasiyaya keç Axtarışa keç

Riyaziyyatda Şturm–Liuvill məsələsi müəyyən aralıqda verilmiş və Şturm–Liuvill tənliyi adlanan ddx[p(x)dydx]+q(x)y=λw(x)y adi diferensial tənliyi ilə müəyyən sərhəd şərtlərindən ibarət sərhəd məsələsidir. Əgər λ spektral parametrinin hansısa qiymətində bu sərhəd məsələsinin eyniliklə sıfır olmayan y=y(x) həlli mövcud olarsa, onda λ ədədi məxsusi ədəd, y funksiyası isə məxsusi funksiya adlanır.

Şturm–Liuvill tənliyi bir çox tətbiqi məsələdə meydana çıxır. Məsələn, kvant mexanikasında böyük rol oynayan birölçülü Şrödinger tənliyi Şturm–Liuvill tənliyinin xüsusi halıdır.

Bu məsələ onu sistematik şəkildə ilk tədqiq etmiş Fransa riyaziyyatçıları Jak Şarl Fransua ŞturmJozef Liuvillin şərəfinə adlandırılmışdır.

Tərs məsələ

Tərs məsələ dedikdə müəyyən spektral xarakteristikalarına görə məsələnin bərpası nəzərdə tutulur.[1] Ümumiyyətlə desək bir spektr məsələni təyin etməyə kifayət etmir.

  • İki spektrə görə tərs məsələdə spektral verilənlər həm ilkin məsələnin, həm də sərhəd şərtlərindən birini dəyişməklə alınan ikinci bir məsələnin məxsusi ədədlər çoxluqlarından ibarətdir.[2][3]

İstinadlar

Şablon:İstinad siyahısı

Ədəbiyyat