İnsan İnkişafı İndeksi üçün mənbəyə bax

[[Fayl:HDI2022Incrimental.svg|thumb|İİİ göstəricilərinə görə 0,050 bal aralıqları ilə ölkələrin və ərazilərin xəritəsi (2022-ci ilin məlumatları əsasında 2024-cü ilin hesabatından).
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" style="width:100%; background:none;"
|-
|valign="top"|
{{Legend|#001a00|≥ 0,950}} 
{{Legend|#003c00|0,900–0,950}} 
{{Legend|#007f00|0,850–0,899}} 
{{Legend|#00c400|0,800–0,849}} 
{{Legend|#7cff36|0,750–0,799}} 
{{Legend|#d3ff00|0,700–0,749}} 
{{Legend|#ffe100|0,650–0,699}}
|valign="top"|
{{Legend|#ffc415|0,600–0,649}} 
{{Legend|#ffa83c|0,550–0,599}} 
{{Legend|#ff852f|0,500–0,549}} 
{{Legend|#ff5b00|0,450–0,499}} 
{{Legend|#ff0000|0,400–0,449}} 
{{Legend|#a70000|≤ 0,399}} 
{{Legend|#C0C0C0|Məlumat yoxdur}} 
|}
|alt=Dünya xəritəsi|400x400px]]

'''İnsan İnkişafı İndeksi (İİİ)''' — 1990-cı ildən etibarən hər il [[BMT-nin İnkişaf proqramı]] tərəfindən nəşr edilən "İnsan İnkişafı Hesabatı"nda dünya ölkələrində əhalinin rifahını əks etdirən göstərici.

Bu indeks əhalinin rifahını [[ÜDM]]-dən daha geniş şəkildə özündə ehtiva edir. İİİ insan inkişafının üç ölçüsünü özündə birləşdirir:
* uzun və sağlam ömür (orta ömür uzunluğu əsasında hesablanır);
* təhsil səviyyəsi (böyüklər arasında savadlılıq, həmçinin ibtidai, orta və ali məktəblərdə təhsil alanların say nisbəti əsasında hesablanır);
* layiqli yaşayış standartları (alıcılıq qabiliyyəti pariteti/AQP, gəlir əsasında hesablanır).

Lakin, bu indeks insan inkişafının müfəssəl, hərtərəfli ölçü vasitəsi deyil. Məsələn, buraya gender və ya gəlir bərabərsizliyi, insan hüquqları və siyasi azadlıqların təmin olunması kimi göstəricilər daxil edilmir. Buna baxmayaraq, məhz bu indeks insan inkişafının və gəlirlə rifah arasında qarşılıqlı mürəkkəb münasibətlərin nəzərdən keçirilməsi üçün daha geniş prizmanı təmin edir.

2009-cu il hesabatındakı reytinq sistemi istisna olmaqla əvvəlki illərdə reytinq 3 kateqoriyaya bölünmüşdür. Əvvəlki sistemdə 1-dən 63-dək yerləri insan inkişafının yüksək, 64-dən 146-dək yerləri orta, daha sonra isə aşağı olduğu ölkələr tuturdu. 2009-cu ildən etibarən ölkələr 4 kateqoriyaya bölünür. Yeni sistemdə əvvəlkinə əlavə olaraq "çox yüksək" kateqoriyası daxil edilmişdir.

[[Fayl:Human Development Index trends.svg|thumb|right|280px|1975–2004-cü illərdə İİİ [[trend]]i
{| style="width:100%;"
|-
| valign=top |
{{legend|black|[[İƏİT]]}}
{{legend|#FF0000|[[Şərqi Avropa]] və [[MDB]]}}
{{legend|#E45600|[[Latın Amerikası]] və [[Karib hövzəsi]]}}
{{legend|#D09B00|[[Şərqi Asiya]]}}
| valign=top |
{{legend|#00FF00|Ərəb ölkələri}}
{{legend|#003FD9|[[Cənubi Asiya]]}}
{{legend|#C600FF|Saharadan aşağı Afrika}}
|}
]]

== İndeksin hesablanması metodu ==
İstənilən <math>x</math> göstəricisini qiyməti 0 və 1 arasında dəyişən indeksə çevirmək üçün aşağıdakı formuldan istifadə edilir:

* <math>x</math>-indeks = <math>\frac{x - \min\left(x\right)} {\max\left(x\right)-\min\left(x\right)}</math>

burada: <math>\min\left(x\right)</math> və <math>\max\left(x\right)</math> təhlil edilən bütün ölkələr üzrə <math>x</math> göstəricisinin minimal və maksimal qiymətləridir.

Hər hansı ölkənin İnsan İnkişafı İndeksi aşağıdakı 3 göstərici əsasında formalaşır:

1. Gözlənilən ömür müddəti indeksi (LEI) = <math>\frac{LE - 20} {85-20}</math>

:: Doğumda gözlənilən ömür müddəti 85 il olduqda LEI 1-ə, 20 il olduqda isə 0-a bərabərdir.

2. Təhsil indeksi (EI) = <math>\frac{MYSI+EYSI} {2}</math>
:: Orta təhsil müddəti indeksi (MYSI) = <math>\frac{MYS - 0} {15}</math>
:: Gözlənilən təhsil müddəti indeksi (EYSI) = <math>\frac{EYS - 0} {18}</math>
3. Gəlir indeksi (II) = <math>\frac{ln(GNIpc) - ln(100)} {ln(75000) - ln(100)}</math>

İnsan İnkişafı İndeksi isə bu üç göstəricinin həndəsi ortasıdır:

* <math>HDI = \sqrt[3]{LEI \times EI \times II}</math>

<small>LE — [[Gözlənilən ömür müddəti]]<br>
MYS — Əhalinin orta təhsil müddəti (illərlə)<br>
EYS — Təhsili davam edənlərin gözlənilən təhsil müddəti (illərlə)<br>
GNIpc — [[Alıcılıq qabiliyyəti pariteti|AQP]]-yə görə adambaşına düşən [[Ümumi milli məhsul|ÜMM]] ([[ABŞ dolları]] ilə)</small>

== 2024 Hesabatı ==
2024 İnsan İnkişafı Hesabatı BMT-nin İnkişaf Proqramı tərəfindən 13 mart 2024-cü ildə nəşr olunmuş və İİİ göstəricisi 2022-ci ilin məlumatları əsasında müəyyənləşdirilmişdir. Aşağıda "çox yüksək insan inkişafı"na malik ölkələr göstərilib:<ref name="2022 components">{{cite book |url=https://hdr.undp.org/content/human-development-report-2023-24 |title=Human Development Report 2023-24: Breaking the gridlock: Reimagining cooperation in a polarized world |date=13 March 2024 |publisher=United Nations Development Programme |isbn= |pages= |access-date=16 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240318221638/https://hdr.undp.org/content/human-development-report-2023-24 |archive-date=18 March 2024 |url-status=live }}</ref>

* {{artım}} = artım.
* {{sabit}} = stabil.
* {{azalma}} = azalma.
* Mötərizə içindəki rəqəmlər ölkənin 2021-ci il Hesabatına nisbətən reytinqdə neçə pillə qalxıb-endiyini göstərir.
{{clear}}
{|class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!scope="col" colspan="2"| Tutduğu yer
!scope="col" rowspan="2" style="width:14em;"| Ölkə
!scope="col" colspan="2"| İİİ
|-
!scope="col" style="width:5em;" data-sort-type="number"| 2022-nin məlumatları (2024-ün hesabatı)
!scope="col" style="width:5em;" data-sort-type="number"| 2015-ci ildən dəyişiklik
!scope="col" style="width:5em;" data-sort-type="number"| 2022-nin məlumatları (2024-ün hesabatı)<ref name="2022 components" />
!scope="col" style="width:5em;" data-sort-type="number"| Orta illik artım (2010–2022)
|-
| {{sort|0.962|1}} || {{sort|0|{{steady}}}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Switzerland}}
|| 0.967 || {{sort|0.24|{{increase}} 0.24%}}
|-
| {{sort|0.961|2}} || {{sort|-1|{{decrease}} (1)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Norway}}
|| 0.966 || {{sort|0.25|{{increase}} 0.25%}}
|-
| {{sort|0.959|3}} || {{sort|0|{{steady}}}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Iceland}}
|| 0.959 || {{sort|0.28|{{increase}} 0.28%}}
|-
| {{sort|0.952|4}} || {{sort|2|{{increase}} (2)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Hong Kong}}
|| 0.956 || {{sort|0.38|{{increase}} 0.38%}}
|-
| rowspan="2" | {{sort|0.951|5}} || {{sort|1|{{increase}} (1)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Denmark}}
| rowspan="2"| 0.952 || {{sort|0.35|{{increase}} 0.35%}}
|-
| {{sort|0|{{steady}}}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Sweden}}
| {{sort|0.38|{{increase}} 0.38%}}
|-
| rowspan="2" | {{sort|0.947|7}} || {{sort|8|{{increase}} (8)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Ireland}}
| rowspan="2" |0.950|| {{sort|0.38|{{increase}} 0.38%}}
|-
| {{sort|-3|{{decrease}} (3)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Germany}}
| {{sort|0.19|{{increase}} 0.19%}}
|-
| {{sort|0.942|9}} || {{sort|-1|{{decrease}} (1)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Singapore}}
|| 0.949 || {{sort|0.25|{{increase}} 0.25%}}
|-
| rowspan="2" | {{sort|0.941|10}} || {{sort|1|{{increase}} (1)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Netherlands}}
| rowspan="2"| 0.946 || {{sort|0.26|{{increase}} 0.26%}}
|-
| {{sort|-1|{{decrease}} (1)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Australia}}
| {{sort|0.20|{{increase}} 0.20%}}
|-
| rowspan="3" | {{sort|0.939|12}} || {{sort|2|{{increase}} (2)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Liechtenstein}}
| rowspan="3"| 0.942 || {{sort|0.23|{{increase}} 0.23%}}
|-
| {{sort|3|{{increase}} (3)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Belgium}}
| {{sort|0.26|{{increase}} 0.26%}}
|-
| {{sort|0|{{steady}}}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Finland}}
| {{sort|0.27|{{increase}} 0.27%}}
|-
| {{sort|0.936|15}} || {{sort|3|{{increase}} (3)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|United Kingdom}}
|| 0.940 || {{sort|0.24|{{increase}} 0.24%}}
|-
| {{sort|0.935|16}} || {{sort|-7|{{decrease}} (7)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|New Zealand}}
|| 0.939 || {{sort|0.13|{{increase}} 0.13%}}
|-
| {{sort|0.930|17}} || {{sort|19|{{increase}} (19)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|United Arab Emirates}}
|| 0.937 || {{sort|1.04|{{increase}} 1.04%}}
|-
| {{sort|0.929|18}} || {{sort|-5|{{decrease}} (5)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Canada}}
|| 0.935 || {{sort|0.22|{{increase}} 0.22%}}
|-
| {{sort|0.925|19}} || {{sort|3|{{increase}} (3)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|South Korea}}
| 0.929 || {{sort|0.36|{{increase}} 0.36%}}
|-
| rowspan="2" |20
| {{sort|-5|{{decrease}} (5)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|United States}}
| rowspan="2" |0.927
| {{sort|0.10|{{increase}} 0.10%}}
|-
| {{sort|-1|{{decrease}} (1)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Luxembourg}}
| {{sort|0.14|{{increase}} 0.14%}}
|-
| rowspan="2" | {{sort|0.919|22}} || {{sort|1|{{increase}} (1)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Slovenia}}
| rowspan="2"| 0.926 || {{sort|0.33|{{increase}} 0.33%}}
|-
| {{sort|-1|{{decrease}} (1)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Austria}}
| {{sort|0.21|{{increase}} 0.21%}}
|-
|24
| {{sort|-4|{{decrease}} (4)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Japan}}
|0.920
| {{sort|0.16|{{increase}} 0.16%}}
|-
| rowspan="2" | {{sort|0.916|25}} || {{sort|-1|{{decrease}} (1)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Israel}}
| rowspan="2"| 0.915 || {{sort|0.26|{{increase}} 0.26%}}
|-
| {{sort|3|{{increase}} (3)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Malta}}
| {{sort|0.50|{{increase}} 0.50%}}
|-
| {{sort|0.905|27}} || {{sort|0|{{steady}}}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Spain}}
|| 0.911 || {{sort|0.40|{{increase}} 0.40%}}
|-
| {{sort|0.903|28}} || {{sort|-3|{{decrease}} (3)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|France}}
|| 0.910 || {{sort|0.28|{{increase}} 0.28%}}
|-
| {{sort|0.896|29}} || {{sort|3|{{increase}} (3)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Cyprus}}
|| 0.907 || {{sort|0.45|{{increase}} 0.45%}}
|-
| {{sort|0.895|30}} || {{sort|0|{{steady}}}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Italy}}
|| 0.906 || {{sort|0.24|{{increase}} 0.24%}}
|-
| {{sort|0.890|31}} || {{sort|-2|{{decrease}} (2)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Estonia}}
|| 0.899 || {{sort|0.33|{{increase}} 0.33%}}
|-
| {{sort|0.889|32}} || {{sort|-6|{{decrease}} (6)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Çexiya}}
|| 0.895 || {{sort|0.22|{{increase}} 0.22%}}
|-
| {{sort|0.887|33}} || {{sort|-3|{{decrease}} (3)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Greece}}
|| 0.893 || {{sort|0.18|{{increase}} 0.18%}}
|-
| {{sort|0.876|34}} || {{sort|3|{{increase}} (3)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Bahrain}}
|| 0.888 || {{sort|0.80|{{increase}} 0.80%}}
|-
| {{sort|0.875|35}} || {{sort|3|{{increase}} (3)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Andorra}}
| 0.884 || {{sort|0.20|{{increase}} 0.20%}}
|-
|36
| {{sort|-2|{{decrease}} (2)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Poland}}
|0.881
| {{sort|0.35|{{increase}} 0.35%}}
|-
| rowspan="2" |37
| {{sort|2|{{increase}} (2)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Latvia}}
| rowspan="2" |0.879
| {{sort|0.51|{{increase}} 0.51%}}
|-
| {{sort|-2|{{decrease}} (2)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Lithuania}}
| {{sort|0.32|{{increase}} 0.32%}}
|-
| {{sort|0.863|39}} || {{sort|6|{{increase}} (6)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Croatia}}
|| 0.878 || {{sort|0.53|{{increase}} 0.53%}}
|-
| rowspan="2" | {{sort|0.858|40}} || {{sort|0|{{steady}}}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Qatar}}
| rowspan="2"| 0.875 || {{sort|0.45|{{increase}} 0.45%}}
|-
| {{sort|6|{{increase}} (6)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Saudi Arabia}}
| {{sort|0.70|{{increase}} 0.70%}}
|-
| 42 || {{sort|0|{{steady}}}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Portugal}}
| 0.874 || {{sort|0.42|{{increase}} 0.42%}}
|-
|43
| {{sort|-10|{{decrease}} (10)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|San Marino}}
|0.867
| {{sort|-0.32|{{decrease}} 0.32%}}
|-
| {{sort|0.853|44}} || {{sort|0|{{steady}}}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Chile}}
|| 0.860 || {{sort|0.47|{{increase}} 0.47%}}
|-
| rowspan="2" | {{sort|0.848|45}} || {{sort|9|{{increase}} (9)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Turkey}}
| rowspan="2"| 0.855 || {{sort|1.10|{{increase}} 1.10%}}
|-
| {{sort|-5|{{decrease}} (5)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Slovakia}}
| {{sort|0.14|{{increase}} 0.14%}}
|-
| {{sort|0.842|47}} || {{sort|0|{{steady}}}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Hungary}}
|| 0.851 || {{sort|0.22|{{increase}} 0.22%}}
|-
| {{sort|0.838|48}} || {{sort|-6|{{decrease}} (6)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Argentina}}
|| 0.849 || {{sort|0.15|{{increase}} 0.15%}}
|-
| {{sort|0.832|49}} || {{sort|0|{{steady}}}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Kuwait}}
|| 0.847 || {{sort|0.36|{{increase}} 0.36%}}
|-
| {{sort|0.831|50}} || {{sort|1|{{increase}} (1)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Montenegro}}
|| 0.844 || {{sort|0.38|{{increase}} 0.38%}}
|-
| {{sort|0.829|51}} || {{sort|-2|{{decrease}} (2)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Saint Kitts and Nevis}}
|| 0.838 || {{sort|0.49|{{increase}} 0.49%}}
|-
| {{sort|0.822|52}} || {{sort|8|{{increase}} (8)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Uruguay}}
|| 0.830 || {{sort|0.47|{{increase}} 0.47%}}
|-
| {{sort|0.821|53}} || {{sort|3|{{increase}} (3)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Romania}}
|| 0.827 || {{sort|0.14|{{increase}} 0.14%}}
|-
| {{sort|0.816|54}} || {{sort|1|{{increase}} (1)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Antigua and Barbuda}}
|| 0.826 || {{sort|0.18|{{increase}} 0.18%}}
|-
| {{sort|0.812|55}} || {{sort|-7|{{decrease}} (7)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Brunei}}
|| 0.823 || {{sort|-0.02|{{decrease}} 0.02%}}
|-
| {{sort|0.811|56}} || {{sort|-3|{{decrease}} (3)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Russia}}
|| 0.821 || {{sort|0.25|{{increase}} 0.25%}}
|-
| rowspan="2" | {{sort|0.810|57}} || {{sort|3|{{increase}} (3)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Bahamas}}
| rowspan="2"| 0.820 || {{sort|0.21|{{increase}} 0.21%}}
|-
| {{sort|5|{{increase}} (5)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Panama}}
| {{sort|0.47|{{increase}} 0.47%}}
|-
|59
| {{sort|-7|{{decrease}} (7)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Oman}}
|0.819
| {{sort|0.22|{{increase}} 0.22%}}
|-
| rowspan="2" | {{sort|0.808|60}} || {{sort|-3|{{decrease}} (3)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Trinidad and Tobago}}
| rowspan="2"| 0.814 || {{sort|0.30|{{increase}} 0.30%}}
|-
| {{sort|4|{{increase}} (4)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Georgia}}
| {{sort|0.54|{{increase}} 0.54%}}
|-
| {{sort|0.803|62}} || {{sort|2|{{increase}} (2)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Barbados}}
|| 0.809 || {{sort|0.18|{{increase}} 0.18%}}
|-
| {{sort|0.802|63}} || {{sort|6|{{increase}} (6)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Malaysia}}
| 0.807 || {{sort|0.41|{{increase}} 0.41%}}
|-
|64
| {{sort|5|{{increase}} (5)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Costa Rica}}
|0.806
| {{sort|0.39|{{increase}} 0.39%}}
|-
|65
| {{sort|3|{{increase}} (3)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Serbia}}
|0.805
| {{sort|0.39|{{increase}} 0.39%}}
|-
| {{sort|0.800|66}} || {{sort|6|{{increase}} (6)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Thailand}}
|| 0.803 || {{sort|0.65|{{increase}} 0.65%}}
|-
| rowspan="2" |67
|{{sort|-1|{{decrease}} (1)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Seychelles}}
| rowspan="2" |0.802
|{{sort|0.30|{{increase}} 0.30%}}
|-
|{{sort|-4|{{decrease}} (4)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Kazakhstan}}
|{{sort|0.38|{{increase}} 0.38%}}
|-
|69
|{{sort|-11|{{decrease}} (11)}}
! style="text-align:left" scope="row" | {{flaqifikasiya|Belarus}}
|0.801
|{{sort|0.12|{{increase}} 0.12%}}
|}

== 2011 Hesabatı ==
Hesabat 2011-ci il noyabrın 2-də yayımlanmış və 2011-ci ilin məlumatları əsasında tərtib edilmişdir.<ref>{{Cite web |title=Reports (1990–2011) {{!}} Global Reports {{!}} HDR 2011 {{!}} Download {{!}} Russian {{!}} Human Development Reports (HDR) {{!}} United Nations Development Programme (UNDP) |url=http://hdr.undp.org/en/reports/global/hdr2011/download/ru/ |access-date=2011-12-30 |archive-date=2012-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120306190927/http://hdr.undp.org/en/reports/global/hdr2011/download/ru/ |url-status=live }}</ref> Hesabatda 187 dövlət arasında [[Azərbaycan]] [[Türkiyə]]ni bir pillə qabaqlayaraq 91-ci yerdə qərarlaşmışdır.<ref>{{Cite web |title=Arxivlənmiş surət |url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2011_EN_Table1.pdf |access-date=2011-12-30 |archive-date=2011-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111111152313/http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2011_EN_Table1.pdf |url-status=live }}</ref> Keçmiş Sovet respublikalarından [[Belarus]] 65, [[Rusiya]] 66, [[Gürcüstan]] 75, [[Ermənistan]] 86-cı yerdədir.

Ən yüksək İİİ-yə malik 47 ölkə aşağıda göstərilmişdir:
{{columns-list|3|
#{{NOR}} 0,943 ({{steady}})
#{{AUS}} 0.929 ({{steady}})
#{{NLD}} 0.910 ({{increase}} 4)
#{{USA}} 0.910 ({{steady}})
#{{NZL}} 0.908 ({{decrease}} 2)
#{{CAN}} 0.908 ({{increase}} 2)
#{{IRL}} 0.908 ({{decrease}} 2)
#{{LIE}} 0.905 ({{decrease}} 2)
#{{GER}} 0.905 ({{increase}} 1)
#{{SWE}} 0.904 ({{decrease}} 1)
#{{SUI}} 0.903 ({{increase}} 2)
#{{JPN}} 0.901 ({{decrease}} 1)
#{{HKG}} 0.898 ({{increase}} 8)
#{{ICE}} 0.898 ({{increase}} 3)
#{{KOR}} 0.897 ({{decrease}} 3)
#{{DEN}} 0.895 ({{increase}} 3)
#{{ISR}} 0.888 ({{decrease}} 2)
#{{BEL}} 0.886 ({{steady}})
#{{AUT}} 0.885 ({{increase}} 6)
#{{FRA}} 0.884 ({{decrease}} 6)
#{{SLO}} 0.884 ({{increase}} 8)
#{{FIN}} 0.882 ({{decrease}} 6)
#{{SPA}} 0.878 ({{decrease}} 3)
#{{ITA}} 0.874 ({{decrease}} 1)
#{{LUX}} 0.867 ({{decrease}} 1)
#{{SGP}} 0.866 ({{increase}} 1)
#{{CZE}} 0.865 ({{increase}} 1)
#{{UK}} 0.863 ({{decrease}} 2)
#{{GRE}} 0.861 ({{decrease}} 7)
#{{UAE}} 0.846 ({{increase}} 2)
#{{CYP}} 0.840 ({{increase}} 4)
#{{AND}} 0.838 ({{decrease}} 2)
#{{BRN}} 0.838 ({{increase}} 4)
#{{EST}} 0.835 ({{steady}})
#{{SVK}} 0.834 ({{decrease}} 4)
#{{MLT}} 0.832 ({{decrease}} 3)
#{{QAT}} 0.831 ({{increase}} 1)
#{{HUN}} 0.816 ({{decrease}} 2)
#{{POL}} 0.813 ({{increase}} 2)
#{{LIT}} 0.810 ({{increase}} 4)
#{{POR}} 0.809 ({{decrease}} 1)
#{{BHR}} 0.806 ({{decrease}} 3)
#{{LAT}} 0.805 ({{increase}} 5)
#{{CHL}} 0.805 ({{increase}} 1)
#{{ARG}} 0.797 ({{increase}} 1)
#{{CRO}} 0.796 ({{increase}} 5)
#{{BRB}} 0.793 ({{decrease}} 5)
}}

== 2010 Hesabatı ==
2010-cu ilin Hesabatı BMT-nin İnkişaf Proqramı tərəfindən 4 noyabr 2010-cu ildə açıqlanmışdır. 182 ölkənin yer aldığı bu hesabatda [[Azərbaycan]] [[Rusiya]] və [[Qazaxıstan]]dan sonra 67-ci, [[Gürcüstan]] 74-cü, [[Ermənistan]] 76-cı, [[Türkiyə]] isə 83-cü yerdə qərarlaşmışdır. Aşağıdakı siyahı həmin hesabatda ilk 30 yeri tutan ölkələri göstərir:
{{columns-list|3|
#{{NOR}} 0,938
#{{AUS}} 0,937
#{{NZL}} 0,907
#{{USA}} 0,902
#{{IRL}} 0,895
#{{LIE}} 0,891
#{{NLD}} 0,890
#{{CAN}} 0,888
#{{SWE}} 0,885
#{{DEU}} 0,885
#{{JPN}} 0,884
#{{KOR}} 0,877
#{{SUI}} 0,874
#{{FRA}} 0,872
#{{ISR}} 0,872
#{{FIN}} 0,871
#{{ISL}} 0,869
#{{BEL}} 0,867
#{{DEN}} 0,866
#{{SPA}} 0,863
#{{HKG}} 0,862
#{{GRE}} 0,855
#{{ITA}} 0,854
#{{LUX}} 0,852
#{{AUT}} 0,851
#{{UK}} 0,849
#{{SGP}} 0,846
#{{CZE}} 0,841
#{{SVN}} 0,828
#{{AND}} 0,824
}}

== 2009 Hesabatı ==
[[Fayl:UN_Human_Development_Report_2009.PNG|thumb|320px|2009-cu ilin hesabatına əsasən [[BMT]]-yə üzv ölkələrdə İİİ göstəricisi (2007-ci ilin məlumatları əsasında).
{| width=100%
|-
| valign=top |
{{legend|#004000|0,950 və +}}
{{legend|#00a000|0,900–0,949}}
{{legend|#00d000|0,850–0,899}}
{{legend|#00ff00|0,800–0,849}}
{{legend|#e0ff00|0,750–0,799}}
| valign=top |
{{legend|#ffff00|0,700–0,749}}
{{legend|#ffdf00|0,650–0,699}}
{{legend|#ffc160|0,600–0,649}}
{{legend|#ffa552|0,550–0,599}}
{{legend|#ff8000|0,500–0,549}}
| valign=top |
{{legend|#ff0000|0,450–0,499}}
{{legend|#a00000|0,400–0,449}}
{{legend|#800000|0,350–0,399}}
{{legend|#400000|< 0,350}}
{{legend|#c0c0c0|məlumat yoxdur}}
|}]]

2009-cu ilin İİİ Hesabatı 2007-ci ilin məlumatlarına əsaslanır və 2009-cu il 5 oktyabrda açıqlanmışdır. Bu hesabata əsasən [[Azərbaycan]]da İnsan inkişafı indeksi 0,787-yə bərabərdir və 182 ölkə arasında 86-cı yeri tutmaqla "orta" reytinqə malik olan ölkələr sırasındadır.

2009-cu ildə ümumi siyahıya [[Norveç]], [[Avstraliya]] və [[İslandiya]] başçılıq edirlər. İnsan inkişafının potensialı ən aşağı olan 10 ölkə — [[Qvineya-Bisau]], [[Burundi]], [[Çad]], [[Konqo Demokratik Respublikası]], [[Burkina-Faso]], [[Mali]], [[Mərkəzi Afrika Respublikası]], [[Syerra-Leone]], [[Əfqanıstan]] və [[Niger]]dir. Bu hesabatda ölkələrin qruplaşdırılması üçün "Çox yüksək İnsan İnkişafı" qrupu əlavə olunmuşdur. Hesabatda bu ölkələr "inkişaf etmiş ölkələr" kimi qəbul olunur. Hesabatda "çox yüksək" qrupundakı 38 ölkə:
{{columns-list|2|
#{{NOR}} 0,971 {{sabit}}
#{{AUS}} 0,970 {{sabit}}
#{{ISL}} 0,969 {{sabit}}
#{{CAN}} 0,966 {{sabit}}
#{{IRL}} 0,965 {{sabit}}
#{{NLD}} 0,964 {{gəlir}}
#{{SWE}} 0,963 {{itki}}
#{{FRA}} 0,961 {{gəlir}}
#{{SUI}} 0,960 {{sabit}}
#{{JPN}} 0,960 {{sabit}}
#{{LUX}} 0,960 {{itki}}
#{{FIN}} 0,959 {{gəlir}}
#{{USA}} 0,956 {{itki}}
#{{AUT}} 0,955 {{gəlir}}
#{{SPA}} 0,955 {{sabit}}
#{{DEN}} 0,955 {{itki}}
#{{BEL}} 0,953 {{sabit}}
#{{ITA}} 0,951 {{gəlir}}
#{{LIE}} 0,951 {{itki}}
#{{NZL}} 0,950 {{sabit}}
#{{UK}} 0,947  {{sabit}}
#{{GER}} 0,947 {{sabit}}
#{{SGP}} 0,944 {{gəlir}}
#{{HKG}} 0,944 {{itki}}
#{{GRE}} 0,942 {{sabit}}
#{{KOR}} 0,937 {{sabit}}
#{{ISR}} 0,935 {{gəlir}}
#{{AND}} 0,934 {{itki}}
#{{SVN}} 0,929 {{sabit}}
#{{BRN}} 0,920 {{sabit}}
#{{KWT}} 0,916 {{sabit}}
#{{CYP}} 0,914 {{sabit}}
#{{QAT}} 0,910 {{gəlir}}
#{{POR}} 0,909 {{itki}}
#{{ARE}} 0,903 {{gəlir}}
#{{CZE}} 0,903 {{sabit}}
#{{BRB}} 0,903 {{gəlir}}
#{{MLT}} 0,902 {{itki}}
}}

== 2008 Hesabatı ==
2006-cı ilin məlumatları əsasında hazırlanmış 2008-ci il Hesabatına əsasən Azərbaycan İİİ göstəricisi 0,758-ə bərabər olmaqla, 179 ölkə arasında 97-ci yeri tutmuşdur. Hesabatda "yüksək" İİİ-yə malik 30 ölkə (0,912-dən 0,969-dək):
{{columns-list|3|
#{{ISL}} {{sabit}} 0,968
#{{NOR}} {{sabit}} 0,968
#{{CAN}} {{gəlir}} 0,967
#{{AUS}} {{gəlir}} 0,965
#{{IRL}} {{gəlir}} 0,960
#{{SWE}} {{gəlir}} 0,958
#{{NLD}} {{gəlir}} 0,958
#{{JPN}} {{gəlir}} 0,956
#{{LUX}} {{gəlir}} 0,956
#{{SUI}} {{sabit}} 0,955
#{{FRA}} {{gəlir}} 0,955
#{{FIN}} {{gəlir}} 0,954
#{{DEN}} {{gəlir}} 0,952
#{{AUT}} {{gəlir}} 0,951
#{{USA}} {{itki}} 0,950
#{{SPA}} {{sabit}} 0,949
#{{BEL}} {{gəlir}} 0,948
#{{GRE}} {{gəlir}} 0,947
#{{ITA}} {{gəlir}} 0,945
#{{NZL}} {{gəlir}} 0,944
#{{UK}} {{itki}} 0,942
#{{HKG}} {{gəlir}} 0,942
#{{DEU}} {{gəlir}} 0,940
#{{ISR}} {{itki}} 0,930
#{{KOR}} {{gəlir}} 0,928
#{{SVN}} {{gəlir}} 0,923
#{{BRN}} {{gəlir}} 0,919
#{{SGP}} {{itki}} 0,918
#{{KWT}} {{gəlir}} 0,912
#{{CYP}} {{gəlir}} 0,912
}}

== Həmçinin bax ==
* [[İƏİT daha yaxşı həyat indeksi]]

== İstinadlar ==
{{İstinad siyahısı}}

== Xarici keçidlər ==
* [http://hdr.undp.org/en/ İnsan İnkişafı Hesabatı]
* [http://hdr.undp.org/en/reports/global/hdr2009/chapters/ İnsan İnkişafı Hesabatı 2009]
* [http://hdr.undp.org/ İnsan İnkişafı Hesabatının Ofisi]

[[Kateqoriya:Əhali]]
[[Kateqoriya:İqtisadi statistika]]
[[Kateqoriya:İndekslər]]