Məntiqi əməliyyat

Məntiqdə məntiqi əməliyyatlara hərəkət deyilir, bunun nəticəsində mövcud olanlardan istifadə edərək yeni anlayışlar yaranır. Dar mənada məntiqi əməliyyat anlayışı riyazi məntiq və proqramlaşdırmada istifadə olunur.

Formal məntiq

Anlayışlarla məntiqi əməliyyatlar — nəticəsi anlayışların tərkibində və ya həcmində dəyişiklik, habelə yeni konsepsiyaların formalaşması ilə nəticələnən belə zehni hərəkətlər.

İlk növbədə konsepsiyaların dəyişməsi ilə əlaqəli olan əməliyyatlar daxildir:

• inkar;
• məhdudiyyət;
• ümumiləşdirmə;

İlk növbədə anlayışların əhatə dairəsinə aid olan əməliyyatlar daxildir:

• məntiqi üstəgəlmə;
• məntiqi vurma;
• məntiqi çıxma.

Bu əməliyyatlar dəst nəzəriyyəsini istifadə edərək riyazi olaraq yazıla bilər.

Riyazi məntiqə keçid mülahizələr anlayışı və mürəkkəb mülahizələr əldə etmək üçün onların üzərində əməliyyatlar qurulması ilə əlaqələndirilir.

Riyazi məntiq

Məntiqi bir əməliyyat (məntiqi bir operator, məntiqi bir bağlayıcı, təklif bağlayıcı) daha sadə olanları birləşdirərək yeni ifadələr tərtib etməyə imkan verən ifadələr üzərində işdir.

Əsas olanlar ümumiyyətlə birləşmə ($\wedge$ və ya &), dizyunksiya ($\vee$), implikasiya ($\to$), inkar ($\mathrm{\neg }$). Klassik məntiq mənasında, məntiq cəbri ilə məntiqi bağlayıcıları müəyyən etmək olar. Asinxron ardıcıl məntiq bir əmri əməliyyatı şəklində bir məntiqi-dinamik bir bağlayıcı təyin edir ($\mathrm{\angle }$).

Proqram dilində

Dil	Yox	VƏ	VƏ YA	İstis. VƏ YA	Ekv.	Ekv. olm.	Digər
С++	!	&&	||	^	==	!=
Fortran	.NOT.	.AND.	.OR.	.XOR.	.EQV.	.NEQV.
Java	!	&&	||	^	==	!=
Pascal	not	and	or	xor	=	<>
PL/I	¬	&	|	¬	=	¬=	BOOL
	^			^		^=
Prolog	\+	,	;
Turbo Basic	NOT	AND	OR	XOR	EQV	<>	IMP

<imagemap> Image:Logical connectives table.svg|380px rect 399 2 542 39 input A rect 400 39 540 73 input B rect 400 128 542 706 output f(A,B) rect 3 128 398 163 X and ¬X rect 3 162 398 199 A and B rect 3 198 398 235 ¬A and B rect 4 234 399 273 B rect 3 273 398 309 A and ¬B rect 2 308 397 344 A rect 2 344 396 379 A xor B rect 2 379 397 415 A or B rect 3 419 396 454 ¬A and ¬B rect 3 453 395 489 A xnor B rect 3 489 396 525 ¬A rect 3 525 396 560 ¬A or B rect 3 563 397 601 ¬B rect 2 600 395 636 A or ¬B rect 2 634 398 671 ¬A or ¬B rect 3 670 397 706 X or ¬X desc none </imagemap>		<imagemap> Image:Logical connectives Hasse diagram.svg|350px rect 326 28 416 200 X or ¬X rect 81 233 166 409 ¬A or ¬B rect 260 231 349 409 A or ¬B rect 393 230 481 409 ¬A or B rect 574 232 663 408 A or B rect 13 436 103 617 ¬B rect 147 438 235 617 ¬A rect 279 440 368 616 A xor B rect 375 440 464 617 A xnor B rect 507 439 595 617 A rect 639 438 732 617 B rect 79 647 168 826 ¬A and ¬B rect 260 647 349 826 A and ¬B rect 392 646 482 826 ¬A and B rect 574 646 663 826 A and B rect 327 853 417 1035 X and ¬X desc none </imagemap>
(file)		(file) (zoom in)

Xarici keçidlər

• Şablon:BEEL
• Şablon:BEEL