Karen Ulenbek üçün mənbəyə bax

{{Alim}}'''Karen Keskalla Ulenbek''' ({{Dil-en|Karen Keskulla Uhlenbeck}}; {{DVTY}}) — [[ABŞ]] [[riyaziyyatçı]]sı və [[Ostin Texas Universiteti]]ndə fəxri professor. 2019-cu il üçün [[Abel mükafatı]]nın qalibi olmuş və bu mükafatı alan ilk qadındır. [[ABŞ Milli Elmlər Akademiyası]]nın üzvüdür (1986),<ref name="NAS">[http://www.nasonline.org/member-directory/members/40327.html Karen K. Uhlenbeck] {{Vebarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190629015851/http://www.nasonline.org/member-directory/members/40327.html |date=2019-06-29 }}{{En}}</ref> [[London Kral Cəmiyyəti]]nin xarici üzvü (2023).<ref>{{Cite web |date=2023-05-10 |title=Exceptional scientists elected as Fellows of the Royal Society |url=https://royalsociety.org/news/2023/05/new-fellows-2023/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230511193149/https://royalsociety.org/news/2023/05/new-fellows-2023/ |archive-date=2023-05-11 |access-date=2023-05-12 |website=The Royal Society |language=en}}</ref> O, [[ABŞ Milli Elm medalı]] (2000), eləcə də tədqiqata əsaslı töhfəsinə görə [[Stil mükafatı]]na layiq görülmüşdür (2007).

== Həyatı ==
Mühəndis Arnold Keskalla və məktəb müəllimi və rəssam Karolin Vindeler Keskallanın ailəsində anadan olmuşdur. O, ailənin ilk övladı olmuşdur.<ref name="Abel">{{Cite web |last=Jim Al-Khalili |title=A biography of Karen Uhlenbeck |url=http://www.abelprize.no/c73996/binfil/download.php?tid=74107 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200225100356/https://www.abelprize.no/c73996/binfil/download.php?tid=74107 |archive-date=2020-02-25 |access-date=2019-03-20 |website=Abel Prize website |language=en}}</ref> Gəncliyində öz dövrü üçün atipik olan idman yarışlarında fəal iştirak edirdi.<ref name="Michigan">{{Cite web |last=Lee Katterman |date=1999-12-06 |title=Michigan Great Karen K. Uhlenbeck: Pioneer in mathematical analysis—and for women mathematicians |url=http://www.ur.umich.edu/9900/Dec06_99/12.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20110611021150/http://ur.umich.edu/9900/Dec06_99/12.htm |archive-date=2011-06-11 |access-date=2019-03-20 |website=The University Record}}</ref> Karen 1960-cı ildə fizika üzrə təhsil almağı planlaşdıran [[Miçiqan Universiteti]]nə daxil olmuşdur.<ref name="Abel" /> Təhsil prosesində isə məlum olmuşdur ki, o, riyaziyyatı daha çox sevir, laboratoriya işlərinin öhdəsindən zəif gəlirmiş. O, fizika üzrə ixtisasını riyaziyyata dəyişmişdir. 1964-cü ildə [[bakalavr]] dərəcəsi almışdır.<ref name="Michigan" />

1965-ci ildə fizik [[Corc Ulenbek]]in oğlu biofizik [[Olke Ulenbek]] ilə evlənmişdir.<ref name="Abel"/> Əvvəlcə təhsilini davam etdirməyi planlaşdırmırdı, lakin [[Milli Elm Fondu]]ndan və Vudro Vilson Fondundan təqaüd alaraq [[Nyu-York]]dakı [[Kurant Riyaziyyat Elmləri İnstitutu|Kurant İnstitutunda]] [[Magistr|ikinci dərəcəyə]] daxil olmuşdur. Evləndikdən sonra [[Harvard Universiteti|Harvardda]] oxuyan həyat yoldaşına daha yaxın olmaq üçün [[Brandeys Universiteti]]nə keçmişdir.<ref name="Michigan"/> O, 1968-ci ildə Brandeysdə "Dəyişikliklərin hesablanması və qlobal təhlil" mövzusunda [[Fəlsəfə doktoru|doktorluq dissertasiyası]] müdafiə etmişdir.<ref name="Scott">{{Cite web |title=Biographies of Women Mathematicians: Karen Uhlenbeck |url=https://www.agnesscott.edu/lriddle/women/uhlenbk.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20190320141423/https://www.agnesscott.edu/lriddle/women/uhlenbk.htm |archive-date=2019-03-20 |access-date=2019-03-20 |website=Agnes Scott College |language=en}}</ref>

Ulenbek [[Çikaqo]]da başqa bir qadın riyaziyyatçı [[Vera Pless]] ilə əməkdaşlıq etmişdir. Çikaqoya köçməsi onun elmi karyerasında dönüş nöqtəsi olmuşdur.<ref name="CM2">{{cite web|url=http://celebratio.org/Uhlenbeck_K/article/541/|title=A profile of Karen Uhlenbeck|author=Claudia Henrion|website=Celebratio Mathematica|publisher=Mathematical Sciences Research Insitute|date=1997|accessdate=2019-03-20|archive-date=2019-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20190320121829/http://celebratio.org/Uhlenbeck_K/article/541/|deadlink=no}}</ref> O, 1977-ci ildən 1983-cü ilə qədər Çikaqoda [[İllinoys Universiteti]]ndə işləmiş, sonra 1988-ci ilə qədər [[Çikaqo Universiteti]]ndə riyaziyyat professoru olmuşdur.<ref>{{cite web|url=https://www.macfound.org/fellows/196/|title=Karen K. Uhlenbeck|website=MacArthur Foundation|lang=en|date=2005-01-01|accessdate=2019-03-21|archive-date=2018-12-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20181231000917/https://www.macfound.org/fellows/196/|deadlink=no}}</ref> Bu müddət ərzində o, [[Berkli]]də, Prinston Qabaqcıl Tədqiqatlar İnstitutunda və Harvard Universitetində qonaq müəllim olmuşdur. [[Prinston Universiteti|Prinstonda]] Ulenbek [[Riçard Şon]] ilə əməkdaşlıq edərək diferensial həndəsə sahəsində çalışmışdır.<ref name="CM2" /> O, 1982-ci ildə "dahi mükafatı" kimi tanınan [[Mak-Artur təqaüdü]] almışdır. O, 1985-ci ildə [[Amerika İncəsənət və Elmlər Akademiyası]]na seçilmiş və 1986-cı ildə 44 yaşında [[ABŞ Milli Elmlər Akademiyası|Milli Elmlər Akademiyasına]] seçilmişdir. "''University of Michigan Journal''" yazmışdır ki, o, ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının ilk qadın riyaziyyatçısı olmuşdur.<ref name="Michigan" />

== Əsərləri ==

* {{книга|doi=10.1007/978-1-4684-0258-2|isbn=0-387-96036-8|издательство=Springer-Verlag, New York|серия=Mathematical Sciences Research Institute Publications|заглавие=Instantons and Four-Manifolds|том=1|год=1984|язык=en|автор={{iw|Dan Freed|Freed, Daniel S.|en|Dan Freed}}; Uhlenbeck, Karen K.}} 2nd ed., 1991. Перевод на русский Ю. П. Соловьев, Мир, 1988.
* {{статья|номер=3—4|издание=[[Acta mathematica|Acta Mathematica]]|mr=0474389|страницы=219—240|заглавие=Regularity for a class of non-linear elliptic systems|ссылка=https://pdfs.semanticscholar.org/1d14/01b8dd001c29791760034586b7841c570b2a.pdf|том=138|doi=10.1007/bf02392316|язык=en|тип=journal|автор=Uhlenbeck, Karen|год=1977}}
* {{статья|doi=10.2307/1971131|номер=1|издание=[[Annals of Mathematics]]|mr=604040|страницы=1—24|серия=Second Series|заглавие=The existence of minimal immersions of 2-spheres|ссылка=http://www.math.jhu.edu/~js/Math748/sacks-uhlenbeck.pdf|том=113|язык=en|автор=Sacks, Jonathan; Uhlenbeck, Karen|год=1981}}
* {{статья|doi=10.2307/1998902|номер=2|издание=[[Transactions of the American Mathematical Society]]|mr=654854|jstor=1998902|страницы=639—652|заглавие=Minimal immersions of closed Riemann surfaces|ссылка=https://web.archive.org/web/20170827051321/https://www.ams.org/journals/tran/1982-271-02/S0002-9947-1982-0654854-8/S0002-9947-1982-0654854-8.pdf|том=271|язык=en|автор=Sacks, J.; Uhlenbeck, K.|год=1982}}
* {{статья|номер=1|издание={{iw|Communications in Mathematical Physics}}|mr=648355|страницы=11—29|заглавие=Removable singularities in Yang–Mills fields|ссылка=https://projecteuclid.org/download/pdf_1/euclid.cmp/1103920742|том=83|doi=10.1007/bf01947068|язык=en|автор=Uhlenbeck, Karen K.|год=1982}} Announced in the ''[[:ru:Bulletin_of_the_American_Mathematical_Society|Bulletin of the American Mathematical Society]]'' '''1''' (3): 579—581, {{MR|0526970}}
* {{статья|номер=1|издание={{iw|Communications in Mathematical Physics}}|mr=648356|страницы=31—42|заглавие=Connections with <math>L^p</math> bounds on curvature|ссылка=https://projecteuclid.org/download/pdf_1/euclid.cmp/1103920743|том=83|doi=10.1007/bf01947069|язык=en|тип=journal|автор=Uhlenbeck, Karen K.|год=1982}}
* {{статья|номер=2|издание=[[Journal of Differential Geometry]]|mr=664498|doi=10.4310/jdg/1214436923|страницы=307—335|заглавие=A regularity theory for harmonic maps|ссылка=https://projecteuclid.org/download/pdf_1/euclid.jdg/1214436923|том=17|язык=en|автор={{iw|Schoen, Richard|Schoen, Richard|en|Richard Schoen}}; Uhlenbeck, Karen|год=1982}}
* {{книга|mr=795233|jstor=j.ctt1b7x7tv.10|страницы=147—168|издательство=[[Princeton University Press]]|серия=Annals of Mathematics Studies|заглавие=Seminar on Minimal Submanifolds|том=103|год=1983|язык=en|автор=Uhlenbeck, Karen K.|ответственный=[[Бомбиери, Энрико|Bombieri, Enrico]]}}
* {{статья|doi=10.1002/cpa.3160390714|издание=[[Communications on Pure and Applied Mathematics]] (Suppl.: Frontiers of the mathematical sciences, New York, 1985)|mr=861491|страницы=S257—S293|заглавие=On the existence of Hermitian-Yang-Mills connections in stable vector bundles|том=39|язык=en|тип=journal|автор=Uhlenbeck, Karen; [[Яу Шинтун|Yau, Shing-Tung]]|год=1986}}

== İstinadlar ==
{{İstinad siyahısı}}

== Əlavə ədəbiyyat ==
* {{Cite web |last=Karen Uhlenbeck |year=1996 |title=Coming to grips with success: a profile of Karen Uhlenbeck |url=http://celebratio.org/Uhlenbeck_K/article/515/ |website=Celebratio Mathematica}}
* {{Cite web |last=UT News, The University of Texas, Austin |year=2000 |title=UT Austin mathematics professor wins National Medal of Science |url=http://celebratio.org/Uhlenbeck_K/article/514/ |website=Celebratio Mathematica}}
* {{Cite web |last=Clifford Henry Taubes |year=2018 |title=Karen Uhlenbeck's contributions to gauge theoretic analysis |url=http://celebratio.org/Uhlenbeck_K/article/629/ |website=Celebratio Mathematica}}
* {{Cite web |last= |year= |title=Complete Bibliography |url=http://celebratio.org/Uhlenbeck_K/article/517/ |website=Celebratio Mathematica}}

[[Kateqoriya:ABŞ riyaziyyatçıları]]
[[Kateqoriya:XX əsr riyaziyyatçıları]]
[[Kateqoriya:XXI əsr riyaziyyatçıları]]